Sigorta Neden Sürekli Atar?

Elektrik sigortasının görevi nedir?

Sigorta, bağlı olduğu elektrik devresinden güvenli kabul edilen değerin üzerinde akım geçtiğinde devreyi kesen koruma elemanıdır. Kabloların, bağlantıların ve elektrikli ekipmanların aşırı ısınmasını önlemeye yardımcı olur.

Sigortanın atması her zaman sigortanın bozuk olduğu anlamına gelmez. Çoğu durumda sigorta, devredeki başka bir probleme karşı görevini yerine getirir. Bu nedenle daha yüksek amperli sigorta takarak sorunu gizlemeye çalışmak güvenli değildir.

Sigortanın sürekli atmasının başlıca nedenleri

1. Aynı hatta çok fazla cihaz bağlanması

Bir elektrik hattına aynı anda yüksek güç çeken çok sayıda cihaz bağlandığında devreden geçen akım artar. Elektrikli ısıtıcı, kettle, fırın, ütü, çamaşır makinesi ve benzeri cihazların aynı hatta kullanılması sigortanın aşırı yük nedeniyle devreyi kesmesine yol açabilir.

2. Elektrikli cihaz arızası

Isıtıcı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, buzdolabı, klima veya başka bir cihazın içindeki elektriksel arıza sigortanın atmasına neden olabilir. Belirli bir cihaz prize takıldığında veya çalıştırıldığında sorun tekrar ediyorsa cihazın da kontrol edilmesi gerekir.

3. Kısa devre

İletkenlerin istenmeyen şekilde temas etmesi, hasarlı kablo, gevşek bağlantı veya yanlış montaj kısa devreye yol açabilir. Kısa devrede sigorta çoğunlukla hızlı şekilde atar. Patlama sesi, kıvılcım, kararma veya yanık kokusu eşlik edebilir.

4. Priz veya bağlantı noktasında gevşeklik

Gevşek bağlantılar elektrik direncini ve ısınmayı artırabilir. Isınan priz, anahtar, buat veya pano bağlantısı zamanla izolasyona zarar verebilir ve arızaya dönüşebilir. Prizde renk değişimi veya erime görülmesi ciddi bir işarettir.

5. Nem ve su teması

Banyo, mutfak, balkon, bodrum ve dış mekânlarda bulunan elektrik ekipmanlarına nem veya su girmesi kaçak ve kısa devre oluşturabilir. Sorun özellikle yağışlı havalarda ortaya çıkıyorsa dış bağlantılar, buatlar ve aydınlatmalar kontrol edilmelidir.

6. Eski veya yıpranmış elektrik tesisatı

Zamanla sertleşen izolasyon, ek yapılmış kablolar, gevşeyen bağlantılar, topraklama eksikliği ve günümüz cihaz yüküne uygun olmayan hatlar arıza ihtimalini artırabilir. Eski tesisatlarda sorun yalnızca sigortayı değiştirmekle çözülmeyebilir.

7. Sigortanın kendisinin arızalı olması

Daha az görülse de sigortanın mekanizması yıpranabilir veya bağlantı noktası ısınabilir. Ancak sigorta değiştirilmeden önce hattın ve bağlı cihazların kontrol edilmesi gerekir.

Sigortayı hangi cihazın attırdığı nasıl anlaşılır?

Yanık kokusu, duman veya kıvılcım yoksa ve güvenli olduğundan eminseniz, prize takılı cihazların hangisinden sonra arızanın tekrar ettiğini gözlemlemek sorunun anlaşılmasına yardımcı olabilir. Ancak elektrik panosunun kapağını açmak, kablolara dokunmak veya ölçüm yapmak kullanıcı tarafından denenmemelidir.

1. Sigortanın hangi bölüm veya cihaz grubunu beslediğini belirleyin.
2. O hatta bağlı taşınabilir cihazların fişlerini çekin.
3. Yanık, erime, hasarlı kablo veya su teması olup olmadığını dışarıdan gözlemleyin.
4. Belirli bir cihaz çalıştırıldığında sigorta atıyorsa cihazı tekrar kullanmayın.
5. Cihazlar çıkarıldığı hâlde sorun sürüyorsa tesisat kontrolü yaptırın.

Kaçak akım rölesi atıyorsa yalnızca aşırı yük değil, elektrik kaçağı ihtimali de değerlendirilmelidir. Kaçak akım rölesi kesinlikle iptal edilmemelidir.

Hangi belirtiler acil kontrol gerektirir?

• Elektrik panosundan veya prizden yanık kokusu gelmesi
• Duman, kıvılcım veya çıtırtı görülmesi
• Priz, sigorta veya kablonun aşırı ısınması
• Prizde kararma, erime veya renk değişimi oluşması
• Sigortanın kaldırıldığı anda tekrar atması
• Elektrik çarpması veya metal yüzeylerde elektrik hissedilmesi
• Yağmur veya nemli havalarda arızanın tekrarlanması

Bu belirtilerden biri varsa enerjiyi güvenli biçimde kesmek ve arızalı hattı kullanmamak gerekir. Elektrik arızaları görünenden daha geniş bir bağlantı veya izolasyon sorunundan kaynaklanabilir.

Sigorta sürekli atıyorsa ne yapılmalı?

Öncelikle güvenlik değerlendirilmelidir. Yanık kokusu, duman veya ısınma yoksa hangi hattın ve hangi cihazın sorunu tetiklediği gözlemlenebilir. Arıza tekrar ediyorsa sigortayı zorlamadan teknik kontrol talep edilmelidir.

Kontrol sırasında hattın yükü, sigorta değeri, kablo kesiti, bağlantılar, prizler, bağlı cihazlar, kaçak akım rölesi ve topraklama birlikte değerlendirilebilir. Kalıcı çözüm, yalnızca atan sigortayı değiştirmek değil arızanın gerçek nedenini bulmaktır.

Kesinlikle yapılmaması gerekenler

• Daha yüksek amperli sigortayı rastgele takmak
• Sigortayı tekrar tekrar kaldırmak
• Kaçak akım rölesini devre dışı bırakmak
• Isınan prizi veya kabloyu kullanmaya devam etmek
• Elektrik panosundaki açık bağlantılara dokunmak
• Hasarlı kabloyu yalnızca bantla kapatıp kullanmak
• Nemli ortamda elektrik ekipmanına müdahale etmek

Sigorta atması ile kaçak akım rölesi atması aynı şey mi?

Hayır. Otomatik sigorta çoğunlukla aşırı akım ve kısa devreye karşı koruma sağlar. Kaçak akım rölesi ise akımın normal dönüş yolundan sapmasını algılayarak devreyi keser. Panodaki hangi elemanın attığını doğru belirlemek arıza tespiti açısından önemlidir.